*Hé, wat doet mijn foto daar??!*

foto met balk

foto met balk

Foto’s en afbeeldingen van het internet halen en/of plaatsen. Jij doet dat toch ook wel eens? Copy/Paste en klaar is Kees. Voor die leuke post op Facebook, voor je portfolio binnen je opleiding, voor een blog dat je schrijft zoals ik, of gewoon omdat het je zo gemakkelijk wordt gemaakt. Maar mag dat eigenlijk wel? Stel je nu eens voor dat iemand anders of een commercieel bedrijf jouw foto’s zomaar gebruikt. Wíl je dat? Welke gebruiksrechten je hebt, welke je waarschijnlijk schendt en wat je er tegen kunt doen, lees je hier…

Auteursrecht

80's hairAuteursrecht in Nederland is sinds 1912 in de wet opgenomen. We leven in een beeldcultuur, welke wordt versterkt door alle digitale mogelijkheden die we tot onze beschikking hebben. Denk hier vooral aan apps en social media, als Facebook en Instagram. Auteursrecht ontstaat bij creatie, hoef je niet te registreren en geldt tot 70 jaar na overlijden van de maker. Daarna is het publiek eigendom. Verder moet het werk gemaakt zijn door een natuurlijk, levend persoon. Een werk is een foto, maar ook een schilderij, choreografie, boek of software etc. Er zijn wél een aantal eisen, waar het aan moet voldoen: het moet een oorspronkelijk karakter hebben en is aantoonbaar origineel. Ideeën, stijlen en gedachten worden niet auteursrechtelijk beschermd. In slechts enkele situaties mogen werken rechtenvrij worden gebruikt: in colleges binnen een onderwijsomgeving, citeren mag (ook beeld/ een “still”) mits functioneel en met bronvermelding en als laatste nog incidentele verwerking, bijvoorbeeld een schilderij dat op de achtergrond te zien is. Maar jouw foto dan?

Portretrecht

Die valt onder het portretrecht, een aspect van het auteursrecht. Het gaat hier om afbeeldingen (foto, schilderij, tekening of film) van een herkenbare, natuurlijke persoon (geen dieren). Het recht geldt tot 10 jaar na de dood van de geportretteerde. Je hebt twee soorten portretten:

  • Portret in opdracht: Je vraagt iemand concreet (bijvoorbeeld een fotograaf of schilder) een portret van je te maken. Deze persoon heeft in zo’n geval auteursrechten, maar moet aan álle personen op de afbeelding toestemming vragen, de foto te mogen gebruiken. Zij hebben allen een vetorecht. Portretrecht is hier dus sterker dan het auteursrecht.
  • Portret zonder opdracht: Je maakt een foto van een mooie zonsondergang op het strand, die je wil plaatsen op Facebook. Op de voorgrond zie je honderden mensen. Je kunt hier moeilijk iedereen afzonderlijk toestemming gaan vragen.

Mevrouw X

Je bent hier echter niet vogelvrij!! Je kunt worden aangeklaagd bij een redelijk belang. Als iemand zodanig herkenbaar is en er sprake is van bloot/erotiek, als gevaarzetting dreigt (denk aan mensen uit de ‘Quote 500’), als er commerciële uitingen worden gedaan of als er sprake is van inbreuk in de persoonlijke levenssfeer. Bekende personen hebben iets minder rechten dan jij en ik. Zij kunnen echter wél aanspraak maken op hun verzilverbare populariteit.

MadonnaWat kun je doen?

Mocht je nu in aanraking komen met een dergelijk geval, dan kun je vanuit jouw rechten bepaalde stappen gaan ondernemen. Bij zowel auteursrecht- als portretrechtsschending kun je een kort geding of rechtszaak aanspannen. Het volgende kun je eisen van degene die jouw foto zonder toestemming heeft gebruikt: een schadevergoeding, een verbod op publicatie of je kunt een publicatie uit de handel laten nemen. Maar datzelfde kan iemand ook bij jou doen. Je hebt natuurlijk nooit 100% garantie op winst in jouw zaak, dus “bezint, vóór gij begint”.

Strandfeestje

Common sense

Ordering_of_Creative_Commons_licenses_from_most_to_least_openJe kunt tal van voorzorgsmaatregelen nemen om bewust met deze kwestie om te gaan. Zorg ten eerste dat je je foto’s (of ander werk) zélf maakt. Dan heb je in ieder geval je auteursrecht. Bepaal dan voor jezelf, waar je je foto’s wilt laten zien en/of vinden. Zet je privacyinstellingen van je Facebook-profiel op scherp. Google jezelf eens en schakel over naar afbeeldingen; sta je er tussen? Maak ook vooral gebruik van de ‘Creative Commons‘ die je kunt vinden op het internet. Bijvoorbeeld via Flickr. Met symbolen wordt aangegeven in hoeverre de afbeeldingen rechtenvrij zijn. Soms moet je de maker noemen, soms is er een verbod op commercieel gebruik.

Conclusie: Weet wat je op het internet zet en dat alles dat je op het internet vindt, NIET rechtenvrij is. Vraag toestemming aan de maker. Is deze niet te traceren? Gebruik niet

🙂 (zijn emoticons eigenlijk rechtenvrij??)

One Comment on “*Hé, wat doet mijn foto daar??!*

  1. Pingback: *Alweer een jaar online! :-)* – Info-Pro on the go

Wat vind jij?

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: